Семейден 540 жас азамат әскер қатарына аттанады
2026 жылғы көктемгі әскерге шақыру науқаны Қазақстанда 1 наурызда басталып, 30 маусымға дейін жалғасады. Семей қаласы мен Жаңасемей ауданы бойынша шамамен 540-қа жуық жас сарбаз әскер қатарына алынбақ,-деп хабарлайды abaidan.kz ақпараттық агенттігі. Семей қаласы облыс орталығы болғандықтан, негізгі шақырылушылар легі осы өңірден жасақталады. Әскер қатары Қазақстан Қарулы Күштері, Ұлттық ұлан, ҰҚК Шекара қызметі, Төтенше жағдайлар министрлігі және Мемлекеттік күзет қызметі бөлімдерін толықтырады.
Қазақстан заңнамасына сәйкес мерзімді әскери қызметке:
• 18 бен 27 жас аралығындағы ер азаматтар;
• медициналық комиссиядан өткен;
• әскери есепте тұрған;
• кейінге қалдыру немесе босатуға заңды негізі жоқ азаматтар шақырылады.
Іріктеу барысында жоғары немесе арнаулы орта білімі бар, жүргізуші куәлігіне ие немесе спорттық жетістіктері бар жастарға басымдық беріледі.
Қазіргі таңда әскерге шақыру процесі цифрландырылған. Азаматтарға шақырту бірнеше тәсілмен жіберіледі:
• 1414 нөмірінен SMS-хабарлама;
• eGov порталындағы жеке кабинет арқылы;
• дәстүрлі қағаз шақырту.
Маңыздысы — 1414-тен келген SMS заң жүзінде ресми шақырту болып есептеледі. Оны елемеу әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін.
Әскери-дәрігерлік комиссия екі кезеңнен тұрады.
Бірінші кезең — аудандық немесе қалалық комиссия
Шақырылушы:
• хирург;
• терапевт;
• невропатолог;
• окулист;
• ЛОР;
• стоматолог;
• психиатр мамандарынан өтеді.
Сонымен қатар:
• қан және зәр талдауы;
• ЭКГ;
• флюорография жасалады.
Нәтижесінде азамат:
• жарамды;
• шектеулі жарамды;
• уақытша жарамсыз;
• мүлдем жарамсыз деп танылады.
Екінші кезең — облыстық жиын пункті
Мұнда:
• қайта тексеру;
• психологиялық тест;
• есірткіге тест;
• ВИЧ және гепатит талдаулары жүргізіледі.
Әскер түрлеріне бөлу қалай жүзеге асады?
Шақырылушыларды әскери бөлімдерге бөлу кезінде бірнеше фактор ескеріледі:
Денсаулық жағдайы
Мемлекеттік күзет қызметі немесе десанттық бөлімдерге денсаулығы мінсіз азаматтар ғана алынады.
Білімі мен мамандығы
• ІТ мамандары — байланыс және киберқауіпсіздікке;
• механиктер — техникалық бөлімдерге;
• медицина қызметкерлері — әскери медициналық пункттерге жіберілуі мүмкін.
Психологиялық іріктеу
Стреске төзімділік, тәртіп және ұжымда жұмыс істеу қабілеті тексеріледі.
Арнайы дағдылар
Жүргізуші куәлігі, спорттық разрядтар және техникалық машықтар үлкен артықшылық береді.
Әскердің негізгі құрылымдары
Қазақстан Қарулы Күштері
Ең үлкен шақырылым осы құрылымға жіберіледі. Мұнда жастар танкші, артиллерист, байланысшы секілді мамандықтарды меңгереді.
Ұлттық ұлан
Қоғамдық тәртіпті сақтау және маңызды нысандарды күзету қызметімен айналысады.
ҰҚК Шекара қызметі
Іріктеуі өте қатаң. Денсаулықпен қатар, соттылықтың болмауы ерекше тексеріледі.
Төтенше жағдайлар министрлігі
Құтқару және апат салдарын жою бағытында даярлық жүргізіледі.
Мемлекеттік күзет қызметі
Ең таңдаулы әскери құрылымдардың бірі. Мұнда бойы ұзын, физикалық және психологиялық дайындығы жоғары жастар қабылданады.
Психологиялық дайындықтың маңызы
Қазіргі әскерде психологиялық жұмыс ерекше орын алады. Әр шақырылушы:
• компьютерлік тестілеуден;
• әскери психологпен сұхбаттан өтеді.
Бұл жұмыстар жастардың әскери ортаға бейімделуін жеңілдетуге бағытталған.
Әскерден кімдер босатылады?
Заң бойынша келесі азаматтар әскери қызметтен босатылуы мүмкін:
• денсаулығына байланысты жарамсыздар;
• ғылыми дәрежесі бар азаматтар;
• ресми діни қызметкерлер;
• басқа елдің армиясында қызмет еткендер;
• 27 жасқа дейін заңды негізбен шақырылмаған азаматтар.
Кейінге қалдыру құқығы:
• мектеп оқушыларына;
• колледж студенттеріне;
• ЖОО студенттеріне;
• магистратура және докторантурада оқитындарға беріледі.
Бірақ бұл мүмкіндік тек күндізгі бөлімде оқитындарға қатысты.
Әскерге шақыртуды елемеу:
• айыппұлға;
• қоғамдық жұмыстарға;
• бір жылға дейін бас бостандығын шектеуге әкелуі мүмкін.
Сонымен қатар мұндай азаматтардың мемлекеттік қызмет пен құқық қорғау органдарына орналасуы қиынға соғады.
Қазіргі таңда әскери қызмет жастар үшін үлкен әлеуметтік мүмкіндікке айналып отыр. Білім саласында
• ҰБТ-сыз ақылы бөлімге түсу;
• университеттердің ішкі гранттарын алу;
• әскери ЖОО-ларға жеңілдікпен қабылдану мүмкіндігі бар.
Қаржылық жеңілдіктер жасалады.
Әскерде жүрген кезде және кейінгі екі айда несиелер бойынша төлем тоқтатылады.
Мансаптық артықшылықтар бар. Әскерден өткен жастар:
• полиция;
• Ұлттық ұлан;
• ТЖМ;
• мемлекеттік органдарға жұмысқа орналасуда басымдыққа ие болады.
Тегін мамандық алу мүмкіндігі бар. Сарбаздар әскери қызмет барысында:
• жүргізуші куәлігін;
• техникалық мамандықтарды меңгере алады.
Соңғы жылдары Қазақстан армиясы айтарлықтай жаңарды. Қазіргі әскери бөлімдерде:
• асхана және шаруашылық жұмыстарын аутсорсинг компаниялары атқарады;
• сарбаздарға бейнеқоңырау жасауға мүмкіндік беріледі;
• заманауи дрондар мен жаңа байланыс жүйелері қолданылады.
Яғни бүгінгі әскер — тек әскери міндет емес, сонымен қатар технология мен кәсіби дамудың мектебі.
Уақыты шектеулі азаматтар үшін 40 күндік әскери-техникалық мектеп бағдарламасы қарастырылған. Бұл курстың артықшылықтары:
• әскери билет алу;
• қысқа мерзімде әскери дайындықтан өту;
• жұмыстан ұзақ қол үзбеу;
• мемлекеттік қызметке қажетті әскери құжат алу мүмкіндігі.
Әрине, 40 күн толық бір жылдық қызметтің орнын алмастырмайды. Бірақ әскери тәртіп пен базалық дағдыларды меңгеруге жеткілікті.
2026 жылғы көктемгі әскерге шақыру — жастар үшін тек конституциялық міндет қана емес, болашаққа жасалатын инвестиция. Қазіргі қазақстандық әскер бұрынғыдан өзгеше: мұнда тәртіппен қатар білім, технология, кәсіби даму және әлеуметтік қолдау қатар жүреді.
Әскерден өткен жас азаматтар білім алуда, жұмысқа орналасуда және мемлекеттік қызметте елеулі артықшылықтарға ие болады. Сондықтан әскери қызметті көптеген жастар үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашатын маңызды өмір мектебі деп бағалауға болады.
