Қазақстанда 2026 жылғы 19 шілдеден бастап банкаралық мобильді төлемдердің бірыңғай жүйесі ресми түрде іске қосылады. Жаңа жүйе арқылы кез келген қатысушы банктің клиенті басқа банктің QR-коды арқылы еш кедергісіз төлем жасай алады. Ұлттық банк бұл бастама елдегі қолма-қол ақшасыз төлемдерді жаңа деңгейге көтеретінін мәлімдеді.
Бірыңғай QR дегеніміз не?
Бүгінде көптеген сауда орындарында әр банктің жеке QR-коды болады. Егер тұтынушының қосымшасы сол банкпен сәйкес келмесе, төлем жасау мүмкін болмайды немесе басқа тәсілді қолдануға тура келеді.
19 шілдеден бастап бұл мәселе жойылады. Енді кәсіпкерге бір ғана QR-код жеткілікті болады. Ал сатып алушы қай банктің мобильді қосымшасын пайдаланса да, сол бір QR арқылы төлем жасай алады.
Жүйе қалай жұмыс істейді?
Жаңа сервис Мобильді төлемдердің банкаралық жүйесі (МТБЖ) аясында іске қосылады. Жүйеге бөлшек қызмет көрсететін барлық екінші деңгейлі банктер қосылған.
Қызметтер тәулік бойы, аптаның жеті күні, нақты уақыт режимінде жұмыс істейді. Бұл тек QR-төлемдерді ғана емес, банк клиенттері арасында телефон нөмірі арқылы ақша аударуды да қамтиды.
Тұтынушыларға қандай артықшылық береді?
Жаңа жүйенің негізгі артықшылықтары:
- кез келген қатысушы банктің қосымшасымен төлем жасау мүмкіндігі;
- бірнеше банк картасын немесе қосымшасын пайдаланудың қажеті болмайды;
- төлемдер жылдам әрі тәулік бойы жүзеге асады;
- банкаралық аударымдар телефон нөмірі арқылы лезде орындалады.
Кәсіпкерлер үшін қандай өзгеріс бар?
Кәсіпкерлер енді әртүрлі банктердің бірнеше QR-кодын орналастырмайды. Бір ғана QR-код арқылы барлық қатысушы банктердің клиенттерінен төлем қабылдай алады.
Сонымен қатар жаңа жабдық сатып алу міндетті емес. Ұлттық банктің мәліметінше, қызмет қолданыстағы терминалдар арқылы қолжетімді болады, ал қажетті жаңартуларды банктер өздерінің мобильді қосымшаларына енгізеді.
Неліктен жүйе 17 шілдеде таныстырылды?
Ресми іске қосылу күні – 19 шілде, алайда бұл күн жексенбіге сәйкес келгендіктен, Ұлттық банк жүйені 17 шілдеде алдын ала таныстырды. Осы күні қаржы реттеушісі Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымының қазіргі жағдайын таныстырып, бірыңғай QR мен банкаралық төлемдердің іске қосылатынын ресми жариялады.
Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымының бір бөлігі
Бірыңғай QR жүйесі Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымының құрамына кіреді. Бұл экожүйеге сондай-ақ цифрлық теңге платформасы, биометриялық сәйкестендіру жүйесі, ашық банкинг және Ұлттық антифрод орталығы енеді. Ұлттық банктің мәліметінше, бұл жобалар қаржы қызметтерінің қолжетімділігін арттыруға, төлемдердің қауіпсіздігін күшейтуге және нарықтағы бәсекені дамытуға бағытталған.
