Абай облысында өткен қоғамдық қабылдауда алиментке арналған есепшот мәселесі жедел шешімін тапты
Кейде бір қарағанда қарапайым көрінетін мәселенің ар жағында тұтас бір отбасының тағдыры тұрады. Әсіресе сөз балаға тиесілі қаражат туралы болғанда, әрбір күннің, әрбір теңгенің маңызы арта түседі.
«Әділет» партиясының Абай облыстық филиалында өткен азаматтарды бірыңғай тақырыптық қабылдау кезінде осындай жағдайдың куәсі болдық. «Қазақстан балалары» ұлттық бағдарламасы аясында ұйымдастырылған қоғамдық қабылдауға келген Назерке Бақтыбаева алимент алуға арналған есепшотына қойылған тыйымды алып тастау мәселесін көтерді. Азаматтың өтініші қабылдау барысында қаралып, тиісті шаралар қабылданды. Нәтижесінде есепшоттағы шектеу алынып, мәселе сол жерде шешімін тапты. Бұл – бір адамның мәселесінің шешілуі ғана емес. Бұл жағдай балаға арналған қаражаттың мақсатты әрі кедергісіз жұмсалуы қаншалықты маңызды екенін тағы бір мәрте көрсетеді.
Абай облыстық партия филиалының қоғамдық қабылдау бөлмесінде өткен Бірыңғай тақырыптық қабылдау күні балалардың құқықтарын қорғауға арналды. Қабылдауға партия филиалының төрағасы Айдар Ибраев, партияның Әйелдер қанатының мүшелері, Отбасын қолдау орталығының, жергілікті атқарушы және құқық қорғау органдарының мамандары қатысты.
Азаматтар бұл күні бір ғана мәселені емес, қоғамдағы түрлі әлеуметтік түйткілдерді ортаға салды. Бірі білім беру саласындағы Ұлттық білім беру деректер базасына қатысты сауал қойса, енді бірі тұрғын үй, әлеуметтік қолдау немесе отбасы мәселелері бойынша көмек сұрады. Мұндай кездесулердің мәні де осында. Қағаздағы өтініш пен кабинеттегі кеңестен бөлек, азамат өз мәселесін тиісті маманның алдына тікелей қойып, нақты түсініктеме ала алады. Қоғамдық қабылдаудың басты ерекшелігі – адамның мәселесін тыңдау ғана емес, оның шешілу жолын бірге іздеу. Балаға төленетін алиментті қарапайым қаржылық міндеттеме ретінде қабылдау жеткіліксіз. Оның артында баланың күнделікті қажеттілігі – тамағы, киімі, білімі, денсаулығы және қалыпты өмір сүру жағдайы тұр. Сондықтан алиментке арналған қаражатқа қатысты кез келген мәселе ата-ана үшін де, бала үшін де маңызды. Назерке Бақтыбаеваның жағдайында да мәселе дәл осыдан туындады. Алимент алуға арналған есепшотқа қойылған тыйым баланың қажеттілігіне бағытталған қаражатты пайдалануға кедергі келтірген. Өтінішті Абай облысы бойынша жеке сот орындаушысы Жанарбек Мұханов қабылдау барысында зерделеп, қажетті мән-жайларды анықтады. Соның нәтижесінде есепшотқа қойылған тыйымды алып тастау бойынша тиісті шаралар қабылданды.Жеке сот орындаушысы мұндай есепшоттардың ерекшелігіне назар аударды.
«Алиментке арналған қаражат баланың қажеттілігіне жұмсалатындықтан, мұндай есепшоттың құқықтық мәртебесі ерекше назарды талап етеді. Өтінішті қабылдау барысында зерделеп, қажетті мән-жайды анықтадық. Нәтижесінде есепшотқа қойылған тыйымды алып тастау бойынша тиісті шаралар қабылданып, мәселе жедел шешілді», – деді Жанарбек Мұханов.
2026 жылғы 27 қаңтарда қабылданған «Қазақстан балалары» ұлттық бағдарламасы балалардың құқықтық қорғалуын, қауіпсіздігін және әлеуметтік қолдауын күшейтуге бағытталған. Бағдарлама 158 нақты шараны қамтып, балалар мен отбасыларды қолдауға бағытталған мемлекеттік шараларды бір жүйеге біріктіруді көздейді. Бағдарлама атауының өзі көп нәрсені аңғартады. «Қазақстан балалары» деген ұғым тек мемлекеттік мекемелердің немесе жекелеген ұйымдардың міндетін білдірмейді. Баланың құқығын қорғау – отбасының, қоғамның және мемлекеттік институттардың ортақ жауапкершілігі. Осы тұрғыдан алғанда қоғамдық қабылдаулардың да маңызы бар. Себебі заң нормасы мен нақты адамның өміріндегі мәселенің арасында кейде түсіндіруді, бағыт көрсетуді немесе тиісті органның араласуын қажет ететін жағдайлар кездеседі. Абай облыстық партия филиалының төрағасы Айдар Ибраев та азаматтардың өтінішін жай ғана тыңдап қоюмен шектелмей, оның шешілуіне ықпал етудің маңызын атап өтті. Бұл ұстаным қарапайым қағидаға негізделеді: азаматтың мәселесі қағазда қалмауы керек.Нақты көмек – сенімнің негізі.
Қоғамдық қабылдауға келген әр азаматтың мәселесі бір күнде шешіле бермеуі мүмкін. Кейбір сұрақ заңнаманы тереңірек зерделеуді, құжаттарды жинауды немесе бірнеше мемлекеттік органның қатысуын қажет етеді.
Алайда нақты мәселенің тиісті маманға жеткізіліп, оның шешілу жолы көрсетілуінің өзі азамат үшін маңызды.
Ал алиментке арналған есепшотқа қатысты мәселенің қабылдау барысында шешілуі – жедел әрекеттің нақты мысалы.
Бала құқығын қорғау үлкен ұрандардан ғана тұрмайды. Ол кейде осындай күнделікті, бірақ отбасы үшін аса маңызды мәселелерден басталады. Бір есепшоттағы тыйымның алынуы сырт көзге шағын оқиға болып көрінуі мүмкін. Бірақ сол қаражатқа қажет затын алатын, оқуына керек дүниесін қамтамасыз ететін немесе күнделікті қажеттілігін өтейтін бала үшін оның маңызы әлдеқайда үлкен.Сондықтан баланың мүддесіне қатысты әрбір мәселе назардан тыс қалмауы тиіс.
Абай облысындағы бірыңғай қабылдау күні осыны тағы бір мәрте көрсетті: баланың құқығын қорғау – алыстағы абстрактілі міндет емес, бүгін және дәл қазір шешімін күтетін нақты мәселелерден басталады.
