Қазақстан Республикасының Конституциясы – еліміздің құқықтық жүйесінің негізі, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының кепілі. Конституцияның 20-бабы адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін қорғауға, сондай-ақ оған қатысты азаптауға, зорлық-зомбылыққа және қатыгездікке жол бермеуге бағытталған. Бұл бап адам құқықтарын құрметтеу мен қорғаудың маңызды құқықтық негізі.
Бірінші тармақта адамның ар-намысы мен қадір-қасиетіне қол сұғуға болмайтыны және олардың заңмен қорғалатыны көрсетілген. Яғни әрбір адам өзінің әлеуметтік жағдайына, ұлтына, жынысына, жасына немесе қоғамдағы орнына қарамастан құрметке лайық. Ешкімнің басқа адамды қорлауға, кемсітуге, абыройына нұқсан келтіруге құқығы жоқ. Бұл қағида адамдар арасындағы өзара сыйластықты, теңдікті және әділдікті қалыптастырады.
Екінші тармақта ешкімді азаптауға, зорлық-зомбылық көрсетуге, қатыгездікпен қарауға немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтын әрекеттер жасауға болмайтыны нақты белгіленген. Бұл талап әсіресе құқық қорғау органдарының, мемлекеттік мекемелердің және лауазымды тұлғалардың қызметінде ерекше маңызға ие. Әрбір адам қандай жағдай болмасын адамгершілікке жатпайтын әрекеттерден қорғалуы тиіс. Заң алдында ешкімнің адамды азаптауға немесе оның құқықтарын бұзуға құқығы жоқ.
Аталған баптың қоғам үшін маңызы өте зор. Себебі адамның қадір-қасиетін құрметтеу – демократиялық және құқықтық мемлекеттің негізгі белгілерінің бірі. Егер әрбір азамат өзгенің құқығы мен ар-намысын құрметтесе, қоғамда әділдік, сенім және қауіпсіздік нығая түседі.
Конституцияның 20-бабы әрбір адамның жеке тұлға ретіндегі құндылығын мойындап, оның ар-намысы мен қадір-қасиетін мемлекеттің қорғауына алатынын білдіреді. Бұл бап тек заңдық норма ғана емес, сонымен қатар адамгершілік пен әділеттіліктің маңызды өлшемі. Сондықтан әрбір азамат өз құқығын біліп қана қоймай, өзге адамдардың да ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуі қажет. Өйткені адамды құрметтеу – өркениетті қоғамның басты құндылығы.
